Cumhurbaşkanı İliana Yotova, Avrupa Birliği dışında yaşayan Bulgarlar için seçim sandığı sayısını kısıtlamayı amaçlayan Seçim Kanunu'ndaki değişiklikleri veto etti. Parlamentodan 5 Şubat 2026'da geçen değişiklikler, Yotova'nın tüm Bulgaristan vatandaşlarının, nerede yaşarlarsa yaşasınlar, oy kullanma hakkı da dahil olmak üzere anayasal haklarını tam olarak kullanma hakkına sahip olduğunu vurgulamasıyla yeniden görüşülmek üzere Ulusal Meclis'e iade edildi.

Önerilen değişikliklere göre, AB dışındaki ülkelerde, talepte bulunan vatandaş sayısına bakılmaksızın en fazla 20 seçim sandığı kurulabilecekti. Yotova, bu sınırlandırmanın Anayasa'nın 10. Maddesi'nde yer alan oy hakkının evrenselliği ilkesini tehdit ettiğini ve vatandaşların Seçim Kanunu kapsamındaki zorunlu oy kullanma yükümlülüklerini yerine getirmesini engelleyebileceğini savundu. Ayrıca, Anayasa Mahkemesi kararlarına atıfta bulunarak, devletin oy kullanma haklarının serbestçe ve engelsiz bir şekilde kullanılmasını sağlayacak koşulları temin etmesi gerektiğini ve katılımı engelleyen usul engellerinin anayasaya aykırı olduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı, önerilen sınırın, seçmen sayısı ve lojistik kısıtlamalar göz önüne alındığında, bir sandık merkezine ulaşımın zor veya imkansız olabileceği uzak AB dışı ülkelerde yaşayan Bulgarları orantısız bir şekilde etkileyeceğini kaydetti. Bu tür kısıtlamaların, daha önceki katılım oranlarına veya yapılan başvuru sayısına göre sandık kurulmasına olanak tanıyan daha esnek bir sistemden faydalanan AB üyesi ülkelerde ikamet eden vatandaşlara kıyasla eşitsiz koşullar yaratacağı konusunda uyardı.

Yotova, bu değişikliklerin AB dışındaki Bulgaristan vatandaşlarını dezavantajlı duruma sokarak anayasal eşitlik ilkesini ihlal ettiğini vurguladı. Anayasa'nın tüm vatandaşlar için eşit muameleyi garanti ettiğini ve sandıklara erişimi yapay olarak kısıtlamanın bu ilkeyi zedelediğini belirtti. Ona göre, bu değişiklikler aynı zamanda özellikle yurt dışındaki vatandaşlar arasında seçime katılımı azaltma riski taşıyor ve bu durum, seçilmiş organların meşruiyetini olumsuz etkileyebilir.

Cumhurbaşkanı, değişikliklerin zamanlamasını ve sürecini eleştirdi; kapsamlı bir kamuoyu danışması veya parlamento tartışması yapılmaksızın, seçimlerden hemen önce böylesine önemli değişikliklerin uygulanmasının seçim mevzuatının öngörülebilirliğini ve istikrarını zedelediğini kaydetti. Demokratik sürece olan kamu güvenini sürdürmek için oy kullanma kurallarının şeffaf, tutarlı ve güvenli olması gerektiğini vurguladı.

Yotova, değişikliklerin, AB ve Avrupa Konseyi hukuku kapsamında Bulgaristan'ın serbest ve adil seçimlerde mümkün olan en geniş katılımı gerektiren taahhütleriyle çeliştiği sonucuna vardı. Yapay kısıtlamalar getirerek, bu değişikliklerin sadece anayasal oy kullanma hakkını sınırlamakla kalmayıp, aynı zamanda seçim sistemine olan kamu güvenini de aşındırma riski taşıdığını belirtti. Bu nedenlerle, Seçim Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1, 2 ve 3. maddelerini yeniden değerlendirilmek üzere Ulusal Meclis'e iade ederek, yasa yapıcıları tüm Bulgaristan vatandaşları için, nerede ikamet ederlerse etsinler, eşit ve sınırsız oy kullanma erişimini sağlamaya çağırdı.