Avrupa Birliği'nin Doğu Yakası'nda yer alan ülkeleri, kıtanın güvenliği açısından belirleyici olarak nitelendirilen bir anda koordinasyonu yoğunlaştırıyor. Helsinki'de düzenlenen ilk Doğu Kanadı Zirvesi'nde konuşan Bulgaristan Başbakanı Rosen Zhelyazkov, katılımcı devletlerin AB'nin doğu sınırlarının savunma hazırlığını güçlendirmeyi amaçlayan ortak eylem konusunda açık ve kesin bir taahhüt beyan ettiklerini söyledi. Toplantı, NATO ile yakın işbirliği içinde güvenliği artırmaya yönelik koordineli adımları tartışan sekiz üye devletin liderlerini bir araya getirdi.

Zhelyazkov, Bulgaristan'ın 2030 Avrupa Savunmaya Hazırlık Yol Haritasına tam desteğini doğruladı. Kendisi, belgenin, onunla bağlantılı kilit projelerle birlikte üç temel alanda önemli ilerleme için koşullar yarattığını vurguladı: daha iyi koordinasyon, kapasite artırımı ve savunma yeteneklerinin teknolojik modernizasyonu. Başbakana göre bu öncelikler mevcut güvenlik ortamında hayati önem taşıyor.

Bulgar hükümet başkanı ayrıca ülkenin ulusal çıkarlarla uyumlu somut projeler aracılığıyla AB'nin SAFE savunma programına katılımının altını çizdi. Bulgaristan'ın, Karadeniz bölgesine özellikle dikkat ederek sınırlarını etkili bir şekilde koruyabilmesi gerektiğinin altını çizdi. Zhelyazkov, çatışmaların Bulgaristan'a nispeten yakın bir yerde gerçekleştiğine dikkat çekerek, Karadeniz'de seyrüsefer özgürlüğü ve güvenliğinin sağlanmasının önemini vurguladı. Kendisi, Bulgaristan'ın Romanya ile birlikte mevcut yeteneklerini ve bu alanda bunları daha da genişletme niyetini zaten beyan ettiğini de sözlerine ekledi.

Zhelyazkov'un gündeme getirdiği bir diğer önemli konu da kuzey-güney yönünde uzanan ulaşım koridorlarının geliştirilmesiydi. Kendisi, Doğu Kanadı Zirvesi gibi formatların yalnızca savunma alanında değil aynı zamanda sivil bağlantı alanında da ortak çabaları ilerletmeye yardımcı olduğunu söyledi. Ona göre, bu girişimlerde Romanya gibi ortaklarla işbirliği, ortaklığın kapsamını tamamen askeri boyutların ötesine taşıyarak bu tür formatları özellikle değerli kılıyor.

Zirve aynı zamanda güçlü bir ortak siyasi mesaj da üretti. Finlandiya, İsveç, Letonya, Litvanya, Estonya, Polonya, Romanya ve Bulgaristan'dan liderler Rusya'yı Avrupa-Atlantik bölgesine yönelik en ciddi uzun vadeli güvenlik tehdidi olarak tanımladılar. Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, Rusya'nın sadece şimdi değil, yakın gelecekte de bir tehdit olmaya devam edeceğini belirtti. Ortak deklarasyonda sekiz ülke, koordineli ve çok taraflı bir operasyonel yaklaşım yoluyla AB'nin doğu kanadının güçlendirilmesine acil öncelik verilmesi çağrısında bulundu.

Açıklamada, hem AB içinde hem de NATO ile koordineli olarak kara muharebe yetenekleri, drone ve hava savunması, füze savunma sistemleri, sınır güvenliği ve kritik altyapının korunması dahil olmak üzere güçlendirilmiş çaba gerektiren belirli alanlar belirtildi. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Avrupa Birliği'nin finansman sağlayarak, düzenleyici çerçeveleri hafifleterek ve askeri hareketliliği geliştirerek önemli bir destekleyici rol oynayabileceğini belirtti.