Ulusal Sağlık Bilgi Sistemi'ne göre 2025 yılında 300.000'den fazla Bulgaristanlı kanser hastası kaydedildi; bu sayı 2024'e kıyasla 15.000 vakalık bir artışı işaret ediyor. En sık teşhis edilen kanser türleri arasında meme, kolorektal, prostat ve rahim ağzı kanserleri bulunuyor. Ulusal Kanser Kaydı'nın henüz kesinleşmemesi ve kolorektal ile rahim ağzı kanserleri için erken teşhis programlarının gecikmelerle karşılaşması nedeniyle yetkililer yeni teşhis edilen vakalar için henüz resmi rakamları açıklamadı.

Steliana Donchevska, kanserin kişisel etkilerini çok iyi biliyor. Annesi yaklaşık 12 yıl önce meme kanseri ameliyatı geçirdi ve Steliana o zamandan beri koruyucu kontrollere büyük önem veriyor. 2023 yılının sonunda yaptığı bir muayenede meme tümörü keşfetti. "Şok oldum ve olanları sindirmek için zamana ihtiyacım vardı. Neyse ki çabucak kendimi toparladım," dedi.

Yurtdışında tedavi olmak için sigortası olmasına rağmen Steliana, 2024 yılının başında ameliyatını Bulgaristan'da olmayı tercih etti. Daha sonra yurtdışında radyoterapi aldı ancak tümör birinci evrede olduğu ve metastaz tespit edilmediği için kemoterapiden kaçındı. İki yıl sonra, kendini her zamankinden daha sağlıklı hissettiğini belirtiyor.

Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen onkolojik hastalık olmaya devam ediyor ve birçok teşhis, hastalık zaten ilerlemişken konuluyor. "Semptomlar ortaya çıkarsa, bu kanserin ilerlediği anlamına gelir. İyileşme şansları vardır ancak o aşamada doğal olarak azalır," diye açıkladı 'Prof. İvan Chernozemski' Onkoloji Hastanesi Meme Cerrahisi Bölüm Başkanı Dr. Vanya Mitova.

Geç teşhisler, Bulgaristan'ın yüksek kanser ölüm oranlarının anahtar faktörlerinden biridir. "Vakalarda artış görüyoruz, teşhisler daha genç yaşlarda konuluyor. İleri evre tümörleri tedavi edebiliriz, ancak uzun süreli sağkalım erken teşhise bağlıdır," dedi 'St Catherine' Hastanesi Tıbbi Onkoloji Kliniği Başkanı Profesör Galina Kurteva.

Geçen yıl duyurulan ücretsiz testler de dahil olmak üzere rahim ağzı ve kolorektal kanserlerin erken teşhisi için tarama programları, kamu ihale süreçlerine yapılan itirazlar nedeniyle henüz başlayamadı. Profesör Kurteva, "Dünya, onlarca yıldır tarama programlarından sonuçlar bildirirken, biz hala başlamakta tereddüt ediyoruz," diye belirtti.

Steliana, birçok kadının koruyucu kontrollere gitmekten kaçınmasına şaşırdığını ekledi. "En korkutucu şey, bilgiye sahip olmamak ve hastalığı çok geç keşfetmek," dedi.

Yetkililer, rahim ağzı ve kolorektal kanser için ücretsiz testlerin önümüzdeki aylarda başlamasını bekliyor ve Ulusal Sağlık Bilgi Sistemi içinde bir Ulusal Kanser Kaydı oluşturma çabaları devam ediyor.