
Bulgaristan Dijitalleşmede Çift Hızda: İnternet Erişimi AB Ortalamasına Yaklaştı, Kullanım ve Yapay Zeka Benimsenmesinde Geride Kaldı
Haber Özeti
Son otuz yılda internet kullanımı küresel çapta yaygınlaşırken, gençlerdeki yüksek kullanım oranları bağımlılık endişelerine yol açtı ve bazı ülkeler kısıtlamalar getirdi. Bulgaristan, AB ortalamasına yakın bir internet erişimine ulaşsa da, düzenli kullanım oranlarında, çevrimiçi alışkanlıklarda ve özellikle yapay zeka benimsenmesinde birliğin gerisinde kalıyor. Ülkede yapay zeka araçlarını kullananların oranı AB ortalamasının oldukça altında olup, kullanımın çoğu kişisel amaçlı ve ihtiyaç eksikliği ana engel olarak görülüyor.
Son otuz yılda internet kullanımı, niş bir teknolojiden günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçasına dönüşerek olağanüstü bir büyüme kaydetti. 1995'te dünya genelinde %1'den az olan kullanıcı sayısı, bugün dünya nüfusunun neredeyse üçte ikisine ulaştı. DataReportal tarafından derlenen verilere göre, ortalama bir kullanıcı artık günde yaklaşık 6 saat 39 dakikasını internette geçiriyor. Bu sürenin yaklaşık 2,5 saati sosyal ağlara ayrılırken, 4,5 saate yakın bir süre mobil telefonlar aracılığıyla çevrimiçi içeriğe erişime harcanıyor.
Çocuklar ve gençlerde kullanım seviyeleri daha da yüksek. Aynı verilere göre, 10 ila 24 yaş arasındaki bireyler günde ortalama 7 saat 36 dakikalarını çevrimiçi geçiriyor. Bu eğilim, sağlık uzmanları arasında endişelere yol açtı. Dünya Sağlık Örgütü, 15 yaş altı her on çocuktan birinden fazlasının, bağımlılık belirtileri de dahil olmak üzere, sosyal medya ile ilgili sorunlu davranışlar sergilediğini rapor ediyor. Bu endişelere rağmen, Facebook ayda yaklaşık 3 milyar aktif kullanıcısıyla küresel olarak en yaygın kullanılan platform olmaya devam ediyor.
Bu gelişmeler ışığında, bazı ülkeler kısıtlamaları değerlendirmeye veya uygulamaya başladı. Avustralya, 16 yaşın altındaki çocuklar için sosyal ağlara erişimi yasaklayan ilk ülke oldu. Danimarka ise 15 yaş altındakiler için benzer bir yasağı hazırlarken, Fransa, alt meclis tarafından onaylanan yasa tasarısının Senato'dan geçmesi halinde böyle bir önlemi uygulayan ilk AB üye devleti olabilir. İspanya, İtalya, Yunanistan ve Norveç'te de benzer tartışmalar sürüyor, bazı durumlarda taslak yasalar bile hazırlandı.
Bu tablo karşısında, Bulgaristan son on yılda internet erişimindeki büyüme hızıyla dikkat çekiyor. AB üye devletleri arasında Bulgaristan, son on yılda hane halkı internet erişiminde en hızlı büyümeyi kaydetti. Ülkede şu anda hanelerin %93'ü internet bağlantısına sahipken, bu oran AB ortalaması olan %95'e oldukça yakın. Fark küçük görünse de, bu durum Bulgaristan'ı AB sıralamasında 22. sıraya yerleştiriyor. Düzenli internet kullanımı açısından ise ülke daha da kötü bir performans sergileyerek 26. sırada yer alıyor; sadece Hırvatistan'ın önünde. Buna karşılık İrlanda, Danimarka ve Hollanda neredeyse evrensel günlük internet kullanımı rapor ediyor. Yaklaşık %7'lik bir Bulgar nüfusu ise interneti hiç kullanmamış.
Bulgaristan'daki kullanım alışkanlıkları da AB'nin diğer bölgelerindekinden farklılık gösteriyor. Bulgarlar öncelikli olarak çeşitli uygulamalar aracılığıyla telefon ve görüntülü görüşmeler yapmak için internete bağlanıyor. Sosyal ağlar ve sohbet platformları ise ikinci ve üçüncü en yaygın etkinlikler olarak öne çıkıyor. Ancak AB genelinde mesajlaşma en sık yapılan çevrimiçi etkinlikken, sosyal medya sadece beşinci sırada yer alıyor. Bulgaristan'da haber içeriği okumak daha sonra gelirken, ardından e-posta kontrolü geliyor. Diğer çoğu AB ülkesinde e-posta, internete girmenin ikinci en yaygın nedeni. Çevrimiçi alışveriş Bulgaristan'da daha az popüler; kullanıcıların sadece %47'si internet üzerinden alışveriş yaparken, bu oran AB ortalaması olan %72'nin oldukça altında kalıyor ve AB'de mal ve hizmet satın alma genel sıralamada dördüncü sırada yer alıyor.









