Avrupa Parlamentosu, yeni tarife tehditleri de dahil olmak üzere Washington'un Danimarka ve Grönland üzerindeki artan baskısını gerekçe göstererek 2025 AB-ABD Turnberry ticaret anlaşmasıyla bağlantılı mevzuat üzerindeki çalışmalarını askıya aldı.

Karar, siyasi gruplardan koordinatörler ve gölge raportörlerin katıldığı bir toplantı sonrasında Alman Sosyal Demokrat ve Avrupa Parlamentosu Uluslararası Ticaret Komitesi başkanı Bernd Lange tarafından açıklandı. Lange'ye göre ABD, tarifelere siyasi baskı aracı olarak başvurarak transatlantik ticari ilişkilerde güvene zarar veriyor, dolayısıyla AB-ABD ekonomik ilişkilerindeki istikrarı ve öngörülebilirliği baltalıyor.

Lange, Avrupa Parlamentosu'nun Danimarka ve Grönland'ın egemenliği ve toprak bütünlüğünün arkasında durduğunu vurguladı. Bir AB üye devletine yönelik devam eden tehditlerin, ABD işbirlikçi bir yaklaşıma dönene kadar Parlamentoya Turnberry anlaşmasıyla ilgili iki yasa teklifindeki ilerlemeyi durdurmaktan başka seçenek bırakmadığının altını çizdi.

Siyasi olarak 2025 ortasında varılan Turnberry anlaşmasının amacı, AB'ye giren ABD sanayi mallarına uygulanan gümrük vergilerini kaldırmak ve çok çeşitli ABD tarım ve gıda ürünlerine yönelik gümrük vergisi kotaları getirmekti. Ancak Washington'un Danimarka ve diğer Avrupa ülkelerinden yapılan ithalatlara gümrük vergisi getirilmesi konusunda defalarca yaptığı uyarılar, AB Konseyi ile resmi müzakereler başlamadan önce süreci fiilen durdurdu.

Lange, "İşbirliğine açık olmaya devam edeceğiz, ancak ticari şantaja dayalı emirleri kabul etmeyeceğiz" dedi ve Parlamentonun, eğer ilerleme devam edecekse ABD yönetiminin çatışmadan uzaklaşmasını beklediğini de sözlerine ekledi.

Günün erken saatlerinde Avrupa Parlamentosu, ABD'nin Danimarka ve diğer AB üye ülkelerine yönelik tek taraflı ticari tehditleri ve ekonomik baskı olarak tanımladığı durumu kınayan güçlü bir tutum benimsedi. Milletvekilleri bu tür eylemlerin uluslararası hukuku ihlal ettiğini ve müttefiklerin NATO içindeki davranış ilkelerine aykırı olduğunu savundu. Grönland'ın Avrupa Birliği'ni bölmek için jeopolitik bir araç olarak kullanılmaması gerektiği konusunda kategoriktiler.

Parlamento, ABD dış politikasının giderek "işlemsel" bir mantık tarafından yönlendirildiğine ilişkin endişelerini dile getirirken, AB'den her türlü baskı girişimine birleşik, sağlam ve kararlı bir yanıt verilmesi çağrısında bulundu. Milletvekilleri ayrıca, Grönland'ı hedef alan hibrit eylemler olarak tanımladıkları eylemler konusunda da uyarıda bulunarak, bunların AB'nin stratejik çıkarları, transatlantik ortaklık ve daha geniş uluslararası hukuk düzeni için ciddi bir risk oluşturduğunu söyledi.

Arka plan olarak, AB ve ABD Temmuz 2025'te gümrük ve ticaret konularında siyasi bir anlaşmaya vardı ve bu anlaşma daha sonra Turnberry çerçevesini özetleyen ortak bir bildiriyle resmileştirildi. Avrupa Komisyonu daha sonra bu anlaşmanın bazı bölümlerinin uygulanmasına yönelik iki yasa teklifi sundu. Bu önerileri Parlamento aracılığıyla yönlendirme ve AB hükümetleriyle müzakere etme sorumluluğu, ABD'nin Danimarka ve Grönland'a yönelik tehditleri sona erene kadar çalışmaları askıya alınacak olan Uluslararası Ticaret Komitesi'ne aittir.