Avrupa Komisyonu Bulgaristan'ı Chiren gaz depolama tesisinin kapasitesini 1 milyar metreküpe çıkarma konusunda daha hızlı hareket etmeye çağırdı. Tavsiye, AB'nin 2030 enerji ve iklim hedeflerine yönelik ilerlemesini gözden geçiren, bugün yayınlanan 2025 Enerji Birliğinin Durumu raporunun bir parçası olarak geliyor.

Komisyona göre, Bulgaristan'ın bölgesel enerji güvenliğini güçlendirmek için Yunanistan ile olan gaz ara bağlantısını yükseltmeye de öncelik vermesi gerekiyor. Ortak İlgi Projesi olarak listelenen Chiren projesi, Güneydoğu Avrupa'da istikrarlı gaz arzının sağlanması açısından hayati önem taşıyor.

Raporda, Bulgar hanelerine yönelik elektrik ve gaz fiyatlarının hafif bir artıştan sonra bile 2024 yılında AB'deki en düşük fiyatlar arasında kaldığı belirtiliyor. Ancak Bulgaristan'da toptan elektrik fiyatları megavatsaat başına 102 avro ile bloğun dördüncü en yüksek fiyatı oldu. Geçen yıl gaz fiyatları düşerken, Bulgaristan'daki elektrik fiyatları alışılmadık bir gidişat sergiledi; önce hafif düştü, sonra ilkbahar, yaz ve sonbaharda tekrar yükselerek Orta Avrupa'daki eğilimlerden farklılaştı.

2023 yılında elektrik, Bulgaristan'ın nihai enerji tüketiminin yüzde 27,4'ünü oluştururken, AB ortalaması yüzde 22,9 oldu. Son on yılda, elektriğin toplam enerji kullanımındaki payı bir miktar azalmış olsa da hâlâ hane tüketiminin yüzde 51,7'sini, endüstriyel kullanımın ise yüzde 31,9'unu temsil ediyor. Taşımacılık sektöründe ise bu rakam sadece yüzde 1 ile oldukça düşük kalıyor.

Komisyon ayrıca, altyapı yatırımları yoluyla arzı çeşitlendirmek ve enerji güvenliğini artırmak için adımlar atmasına rağmen Bulgaristan'ın kısmen Rus yakıtlarına güvenmeye devam ettiğinin altını çizdi. Rusya-Ukrayna gaz transit anlaşmasının sona ermesinin ardından Bulgaristan, boru hattıyla taşınan Rus gazı için AB'nin tek giriş noktası haline geldi. Bununla birlikte ülkenin, Yunanistan ile tamamlanmış gaz ara bağlantısı ve 2024 yılında faaliyete geçmesi beklenen Dedeağaç LNG terminaline katılım da dahil olmak üzere rotaları çeşitlendirmeyi amaçlayan ileri projeleri bulunuyor.

Brüksel, bölgenin arz güvenliği açısından stratejik önemi nedeniyle Bulgaristan'ın Chiren tesisini genişletme çalışmalarını hızlandırması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, REPowerEU girişiminin ve Orta ve Güneydoğu Avrupa için Yüksek Düzey Enerji Bağlantısı Grubunun önemli bir bileşeni olan Yunanistan ile ara bağlantının modernizasyonu için tam destek önerildi. Bu iyileştirmeler Trans Adriyatik Boru Hattı'ndan ve Yunanistan'daki LNG terminallerinden artan gaz akışını kolaylaştıracaktır.

Rapor, Bulgar makamlarına ve iletim sistemi operatörlerine, bölgedeki arz istikrarı için gerekli olan mevcut altyapının kullanımını en üst düzeye çıkarmaları yönünde çağrıda bulunuyor. Aynı zamanda paydaşları, hâlihazırda Trans-Balkan Gaz Boru Hattı'nın tam kullanımını sınırlayan gaz kalite standartlarının uyumlu hale getirilmesine yönelik bölgesel Yüksek Düzey Grup kapsamındaki taahhütleri yerine getirmeye teşvik etmektedir.