
Vance Avrupa'yı Uyardı: Trump'ı Ciddiye Alın Yoksa Grönland Risk Altında Olabilir
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance Perşembe günü Avrupa'yı, Grönland'ı Rus ve Çin nüfuzuna karşı yeterince korumadığı için sert bir şekilde eleştirdi. Beyaz Saray'da konuşan Vance, Avrupalı liderleri Arktik ada konusunda "ABD başkanını ciddiye almaya" çağırdı. Avrupa ülkeleri harekete geçmezse ABD'nin müdahale etmek zorunda kalabileceğini vurguladı ve Grönland'ın füze savunmasındaki kritik rolüne dikkat çekti.
Vance'in sözleri, ABD ordusunun yakın zamanda Venezüella lideri Nicolas Maduro'yu yakalamasının ardından Başkan Donald Trump'ın Grönland'a odaklanmasının ardından geldi. Trump, yalnızca ABD'nin Danimarka'nın rızasıyla orada askeri üsler bulundurmasına izin veren 1951 anlaşmasına güvenmek yerine, adaya doğrudan sahip olmakla ilgilendiğini uzun süredir dile getiriyor. Trump, mülkiyetin bir kiralama veya anlaşmanın sunamayacağı stratejik avantajlar sağladığını savunuyor. ABD şu anda anlaşma kapsamında Pituffik Uzay Üssü'nü işletiyor.
Danimarkalı ve Grönlandlı temsilciler, Trump'ın yenilenen hedeflerini tartışmak üzere Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi yetkilileriyle bir araya geldi. Danimarka Büyükelçisi Jesper Moller Sorensen ve Grönland'ın Washington'daki baş temsilcisi Jacob Isbosethsen, yönetimi tek taraflı eyleme geçmekten caydırmak amacıyla ABD'li milletvekilleriyle görüşmelerde bulundu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun önümüzdeki hafta Danimarkalı yetkililerle görüşmesi bekleniyor; Grönland da tartışmalara katılmaya hazırlanıyor ve kendi kaderini tayin ilkesini vurguluyor: Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt, "Grönland olmadan Grönland hakkında hiçbir şey yok" dedi.
Danimarka hükümeti, Grönland'ı ele geçirmeye yönelik herhangi bir askeri girişimin silahlı direnişle karşılanacağını açıkça belirtti. Danimarka Savunma Bakanlığı tarafından hala aktif olduğu onaylanan 1952 tarihli bir direktif, Danimarkalı askerlerin iletişim kesintiye uğrasa bile emir beklemeden işgalci güçlerle derhal çatışmaya girmesini zorunlu kılıyor. Başbakan Mette Frederiksen, Grönland'a yapılacak bir saldırının NATO'nun sonunu işaret edeceğini vurgulayarak, ABD'nin işgal etmesi durumunda "her şeyin duracağı" uyarısında bulundu. Arktik Komutanlığı, herhangi bir durumu, saldırı teşkil edip etmediğini belirlemek için değerlendirecek ve acil askeri müdahaleye hazır olunmasını sağlayacak.
Trump'ın yenilenen Grönland odağı Avrupa çapında endişelere yol açtı. Adanın stratejik değeri yalnızca ABD, Avrupa ve Rusya arasındaki coğrafi konumunda değil, aynı zamanda geniş doğal kaynaklarında da yatmaktadır. Danimarka ve Grönland Jeolojik Araştırması'na (GEUS) göre Grönland, küresel enerji dönüşümü için gerekli kaynaklar olan grafit, lityum ve bakır yataklarının yanı sıra yaklaşık 36,1 milyar ton nadir toprak mineraline de sahiptir. Uranyum rezervleri, her ne kadar 2021'den bu yana madenciliği yasaklanmış olsa da, stratejik öneme yeni bir katman daha ekliyor. Hidrokarbon rezervlerinin kabaca 28,43 milyar varil olduğu tahmin ediliyor, ancak endüstriyel çıkarım henüz başlamadı. AB, Grönland'ın küresel tedarik zincirlerinde büyüyen rolünü tanıdı ve maden gelişimini desteklemek için 2023'te bir Mutabakat Zaptı imzaladı.









